SŁOWNICTWO

Magiczne phrasal verbs

Dzięki zastosowaniu czasowników frazowych (ang. phrasal verbs) możesz w prosty sposób wzbogacić swoje słownictwo poprzez podwojenie (a czasami nawet potrojenie) Twojego zasobu słów. Zastanawiasz się pewnie w jaki sposób. Otóż, jak już pewnie wiesz, w języku angielskim (ale i w polskim oczywiście też) jedno słowo może mieć wiele znaczeń, więc ucząc się tylko 1 (jednego!) słówka angielskiego, możesz często wylądować z dwoma albo nawet trzema dodatkowymi słówkami (bo przecież każde z nich użyjesz w innym kontekście w zależności od jego znaczenia).

Jedno z ulubionych słówek mojego 6-letniego synka – crane – może oznaczać zarówno urządzenie dźwignicowe do podnoszenia ciężkich przedmiotów, jak i wyjątkowej urody ptaka o długich nogach. Dobrze kombinujesz, to ŻURAW właśnie.

Mówimy tu o znaczeniu rzeczownika oczywiście. A co powiesz na to, że jako czasownik możesz użyć tego słówka jeśli chcesz powiedzieć, że np.

  1. coś jest podnoszone za pomocą dźwigu (tu przyda się znajomość strony biernej 🙂
    oraz
  2. ktoś wyciąga szyję niczym żuraw żeby coś zobaczyć. Z tego, co kojarzę to w języku polskim często mówimy też „zapuścić żurawia”.

 (zakładam, że wiedziałeś/-aś jak jest ‘żuraw’ – ptak po angielsku). Mój syn w tej sytuacji najprawdopodobniej powiedziałby M-A-G-I-A.

Ciekawostka: słowa tego typu nazywamy w angielskim homonimami – mają identyczną pisownię ale inne znaczenie. Zobaczymy, być może poświęcę im kiedyś osobny wpis.

Znam jeszcze inne sposoby, przy użyciu których słowa mogą mnożyć swoje znaczenia. Jednym z nich jest używanie czasowników frazowych. Ostatnio było o idiomach. Mam wrażenie, że czasowniki te otwierają cały wachlarz możliwości jeśli chodzi konstruowanie angielskich wypowiedzi. Dodatkowo, jak już człowiek opanuje ich więcej niż kilkanaście to czuje się niemal jak on top of the world, żeby nie powiedzieć, że only the sky is the limit.

Dlaczego? A no dlatego, że owe frazy czy raczej wyrażenia nadają czasownikom zupełnie nowe znaczenia. Takie swoiste metamorfozy czasowników, które pozwalają im być kameleonami. Warto jest je znać bo są bardzo często używane w codziennych rozmowach.

Jak to działa?

Jeśli jesteś fanem/fanką origami i masz dziecko w wieku ok. 2 lat, które natknie się (comes across = finds) na Twoje papierowe żurawie i będzie tak długo sięgać aż jeden z nich spadnie (falls down = drops), możesz albo krzyknąć “Cut it out!” aby przestał (= to make him stop) albo możesz dać sobie spokój (give in = surrender) i pozwolić dziecku bawić się efektami Twojej pracy.

Widzisz jakie pożyteczne z nich robaczki? Daję sobie rękę uciąć (no może mały palec ;), że znasz czasowniki “come,” “fall,” “cut” i “give” ale zdaję sobie też sprawę z tego, iż wytłuszczone powyżej cztery czasowniki frazowe mogą być dla Ciebie nowością.
So come on, let’s learn some phrasal verbs. Nauczymy się wspólnie czasowników frazowych?

Co to jest czasownik frazowy i z czym się go je?

Czasownik frazowy to fraza składająca się z czasownika oraz innego wyrazy (lub dywóch) – zwykle przyimka (preposition) ale zdarza się, że również przysłówka (adverb).
Zanim jednak przejdziemy do omówienia czasowników frazowych, ważnym jest żeby zrozumieć czym tak naprawdę jest każda z ww. części mowy. Lubię angielskie definicje – wystarczy spojrzeć jak są sformułowane:

• A verb is an action word. It describes something happening (i.e. hearing, seeing), a state of being (i.e. to live, to sleep), or an action being done (i.e. to read, to sing),

• A preposition is a word that describes the relationship between two words. For example, the bees are above the table or under the table, but not inside the table (hopefully). Prepositions mainly deal with location or direction (i.e. on, through, around) and time (i.e. “by” or “around” a certain time),

• An adverb is a word that describes a verb. For example, you can run quickly or slowly and arrive to class early or late.

Prawda, że przystępne dla „przeciętnego” czytelnika? Skoro już wiesz czym jest czasownik, przyimek i przysłówek to myślę, że spokojnie możemy przejść do zestawiania ich w pary 😀 Czasowniki frazowe działają w ten sposób, że zmieniają znaczenie czasownika w zależności od przyimka, który występuje po nich w zdaniu. Wydaje Ci się to skomplikowane? To łatwiejsze niż myślisz. Pewnie znasz kilka czasowników frazowych, nie zdając sobie nawet z tego sprawy!

Zapoznaj się ze zdaniem zakreślonym przeze mnie w tym tekście kolorem żółtym. Wyrażenie “come on” w tym zdaniu to nic innego jak czasownik frazowy właśnie! Sam czasownik “come” oznacza “podchodzić, zbliżać się” (= to move towards something). Kiedy dołożymy do niego przyimek “on” to będziemy mieć już znaczenie: dalej, no dawaj! Używane jako zachęta do zrobienia czegoś.

Do zapoznania czeka na Ciebie tyle frejzali! (przyp. autora) They’re out there – just waiting for you to ‚like’ them.

Jak się ich uczyć?

Angielskie czasowniki frazowe są wszędzie, więc najlepszym sposobem nauczenia się ich jest słuchanie, słuchanie i jeszcze raz słuchanie! Jak już pisałam, są one bardzo często używane w mowie potocznej. Jeśli dosyć często słyszysz jak czasownik używany jest w parze z innym słowem to jest to zapewne „frazowy”.
Jeśli jednak nie jesteś pewien/pewna czy jest to czasownik frazowy czy może czasownik, który akurat został użyty z danym przyimkiem, postaraj się od ręki sprawdzić to w słowniku – najlepiej kieszonkowym 🙂 Masz wtedy pewność, co przekłada się na to, że zapamiętasz lepiej! Jeśli nie przepadasz za książkowymi słownikami, polecam Ci również zaufane źródła internetowe (np. English Page Phrasal Verb Dictionary – save that link!).

Znaczenie niektórych czasowników frazowych jest oczywiste (np. fall down) ale bywają też takie, które prawie przypominają idiomy i trudno wpaść na to, co mogą oznaczać. Aby ułatwić sobie życie trzeba pogrupować je w odpowiednie kategorie znaczeniowe takie jak: PORA DNIA (wake up, lie down), POZYTYWNE (cheer up) czy NEGATYWNE (give up).

Wiem, że jest ich tyle, że na początku może Ci się wydawać, że to syzyfowa praca ale wierz mi, że z czasem nie będą one tak trudne do nauczenia się jak na starcie – wymaga to jednak trochę samozaparcia i powtórek.

Jak ich używać?

Czasowników frazowych używa się jak zwykłych czasowników – anywhere they make sense! Zwykle czasownik i towarzyszący mu przyimek stoją obok siebie, tak jak w przypadku “fall down”. Czasami jednak możecie ich rozdzielić (w dobrym tego słowa znaczeniu :D) poprzez wrzucenie kilku innych słów gdzieś w środek. Jak to wygląda w praktyce? Fraza “turn off” może być użyta tak po prostu lub można wstawić w środek to, co akurat wyłączacie, np. “turn the TV off”. Obydwie możliwości są poprawne, choć częściej spotykam się z tym, że ta druga opcja pojawia się w naturalnym angielskim.

Pamiętaj również o tym, że czasownik frazowy to dalej czasownik! Absolutnie nie ma tu mowy o wypieraniu się swoich korzeni! Co to dla nas oznacza? A no to, że w zależności od czasu, w którym się wypowiadasz podlega on właściwemu dopasowaniu się, tj. “turn off” może równie dobrze wyglądać tak: “turned off” and “turning off”.

Wiem, o czym teraz rozmyślasz. Bez obaw – nie czytam z myśli. Zejdzie Ci się trochę zanim przyzwyczaisz się do czasowników frazowych, ale spokojnie – warto przejść tę drogę i to bez narzekania…
I’d be glad to see that your education hasn’t been wasted. Bo nauka nie chodzi w las…

A Ty znasz jakieś czasowniki frazowe? Które z nich uważasz za najbardziej przydatne? Napisz w komentarzu pod tym wpisem. Teraz to nie pozostaje nam nic innego, jak tylko zebranie do kupy 10 (no może 20 🙂 najbardziej użytecznych czasowników frazowych – ale to już w grupie Angielski dla Wszystkich!

 

Reklamy

2 myśli w temacie “Magiczne phrasal verbs”

    1. Miło to słyszeć🤗
      Tym bardziej, że wiem jaką trudność sprawia nauka czasowników złożonych.
      Wiele osób zazwyczaj rezygnuje już na samym starcie. A chodzi o to żeby polubić „frejzale”, znaleźć na nie „sposób”, dać coś z siebie i wytrwać do końca! Serdecznie do tego zachęcam bo warto 👍🏻

      Polubienie

Skomentuj

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s