Gramatyka

O co chodzi z tymi modalnymi?

I znowu będzie o czasowniku. Dlaczego? Bo jest częścią mowy, która ma w angielskim największą liczbę form (o tym już było tu: 4 formy nie ponad normę) i zastosowań. Już słyszę ten oddech zachwytu😂. Nie powiesz mi, że nie ciekawi Cię jaki będzie przy bliższym poznaniu?

Jeśli chodzi o wygląd fizyczny to czasownik angielski może występować w 4 odsłonach (tj. czasach:D): teraźniejszym, przeszłym, przyszłym i przyszłym w przeszłości (ang. future in the past – o tym niebawem). Poza tym, wyróżniamy czasowniki, których używamy w ich znaczeniu podstawowym ALE również jako czasownik pomocniczy do tworzenia czasów ciągłych (np. ‚to be’ – to już wiecie).

Pod względem zachowania (w zdaniu oczywiście:-) możemy mówić o czasownikach posiłkowych, MODALNYCH i zwykłych. Najwyższa pora napisać coś o modalnych.

Czasownik modalny – co to? Z samej nazwy ciężko byłoby nam odgadnąć. Słownik języka polskiego wydawnictwa PWN wskazuje, że modalny oznacza <<dotyczący stosunku osoby mówiącej do treści jej wypowiedzi, wyrażanego za pomocą środków językowych>>. Hmmm …

A jak powiem, że czasownik modalny wpływa na znaczenie czasownika głównego zdania i niejako go ‚modyfikuje’ to brzmi to prościej? O co chodzi z tym stosunkiem do wypowiedzi? Sądzę, że łatwiej będzie Wam zapamiętać, że za pomocą czasowników modalnych będziemy w stanie wyrazić życzenie, wątpliwość, przekonanie o słuszności, oczekiwanie, prośbę, nakaz, zakaz, przyzwolenie … Trochę się tego zebrało ale przyznacie, że już sama wyliczanka możliwości modalnych brzmi intrygująco. Co więcej, za moment sami zobaczycie jak ważna jest ich znajomość w praktyce.

Nie sposób w jednym wpisie przywołać wszystkie „moce” modalnych, nie chcę Was też zbytnio zanudzać gramatyką, dlatego skupię się na podaniu ich cech wspólnych oraz różnic pomiędzy nimi, przy założeniu, które w sumie graniczy z pewnością, że dowiecie się tego, czego nie wyczytacie z książek 🙂 That’s my goal! (słówka ‚goal’ nie mylić z Polska gola! bo ‚goal‚ to w tym akurat zdaniu należy rozumieć jako ‚cel’; choć zapewne dlatego, że celem drużyny piłkarskiej jest strzelić bramkę drużynie przeciwnej, moglibyśmy usłyszeć również ‚goooooooaaaaaalllllll‚ na boisku sportowym).

Zacznijmy od „pewniaków”, czyli cech, po których poznajemy, że mamy do czynienia z czasownikiem modalnym.

  • czasownik modalny występuje ZAWSZE przed czasownikiem głównym zdania,
  • wszystkie czasowniki modalne są w zdaniu czasownikami posiłkowymi (tylko bez skojarzeń z posiłkiem proszę 😉 chodzi mi raczej o to, że „posiłkujemy się” nimi przy tworzeniu pytań poprzez zastosowanie inwersji, czyli przestawianki, a do utworzenia przeczenia sięgamy po partykułę „not” – chociaż osobiście wolę nazwę „operator” bo to nimi właśnie „operujemy” tworząc pytanie czy przeczenie,
  • czasownika modalnego NIGDY nie spotkamy w kombinacji MODALNY -> (to)  -> bezokolicznik i co ciekawsze we wszystkich 3 osobach liczby pojedynczej czy mnogiej wygląda tak samo, np. I can to swim. (tj. Potrafię pływać z „gołym bezokolicznikiem” :D); możnaby pokusić się o stwierdzenie, że są to czasowniki (z całym szacunkiem) „ułomne” gdyż mają tylko 1 formę i nie dodaje się „esika” w czasie Present Simple
  • po czasowniku modalnym nigdy nie spodziewaj się innego czasownika modalnego.

To byłoby na tyle jeśli chodzi o ogólniki. Przejdźmy do konkretów. Zdecydowałam odnieść się do tych najbardziej popularnych czasowników modalnych ze wskazaniem na to, co odróżnia je od pozostałych. Shall we start?

can = potrafić, umieć, zdołać, móc

  1. formę przeczącą od ‚can’ w czasie Present Simple piszemy razem, tj. cannot
  2. nie stosuje się ‚can‚ w trybie rozkazującym, ani w żadnym z czasów przyszłych
  3. nie używa się słówka ‚do’ razem z ‚can’ – nie ma czegoś takiego jak: Does he can swim?
  4. nie mamy również tzw. czwartej formy dedykowanej dla czasu Present Continuous, tj. canning,
  5. ma znaczenie zbliżone do innego czasownika modalnego (‚may’) ale bije go na głowę jeśli chodzi o użycie w języku potocznym
  6. służy do wyrażenia umiejętności, np. I can’t spell very well. (Nie potrafię pisać zgodnie z zasadami ortografii.)
  7. używa się go do wyrażenia zdarzenia możliwego do wystąpienia, np. The weather can be hot in Spain. (Ufff może być gorąco w Hiszpanii.)
  8. przy pomocy ‚can’ możemy zapytać o pozwolenie – Can I borrow your car for today? (Czy mogę pożyczyć od Ciebie samochodu na dziś?) lub jego brak, jak w zdaniu: You can’t smoke here. (Nie możesz tu palić.)
  9. *** mały przerywnik – czas na ciekawostkę – zdanie It can’t  be him. tłumaczymy jako „To nie może być on.” w znaczeniu takim, że np. patrzę na niego z daleka i znam na tyle jego styl ubierania się i chodzenia, że jestem prawie pewien tego, że to nie jest on 😀

could = odpowiednik ‚can’ w przeszłości

  1. zdolność w przeszłości możemy wyrazić np. w następujący sposób: When I was 7 I could climb the trees. (Kiedy miałem 7 lat to umiałem wspinać się na drzewa)
  2. stosując ‚could’ wyrazisz niewielkie prawdopodobieństwo zajścia danej sytuacji, np. There are no clouds in the sky but I think it could rain tomorrow. (No to skoro jest tak mało chmur na niebie to czemu mówisz, że może jutro padać:-)
  3. za pomocą ‚could’ zadamy uprzejme zapytanie, jednocześnie trochę się drocząc, np. Couldn’t he be first?
  4. a co Wy na to żeby spróbować przekazać możliwość zaistnienia danego wydarzenia w przeszłości? czasowniki modalne w przeszłości to trudna działka ale chociaż spróbujmy 🙂 zerknij na to zdanie: She could have passed that exam. Zgadzam się, że wygląda na skomplikowane ale znaczy nic innego jak to, że (jakby się trochę bardziej przyłożyła to mogła zdać wtedy ten egzamin).

may = zezwolenie, przypuszczenie

  1. stosujemy w pytaniach o zezwolenie i odpowiedziach (zezwalających bądź nie), np. May I go to the toilet, please? będzie bardziej grzeczną formą od Can I (…)?
  2. zwróć uwagę na różnicę pomiędzy „czy mogę” vs. „czy potrafię” – May I use your towel? vs. Can you dance?
  3. przy użyciu ‚may’ wyrażamy przypuszczenie i to dosyć prawdopodobne, np. He may be waiting for you.

might

  1. jeśli w zdaniu widzimy ten oto czasownik modalny to oznacza to, że wypowiedź jest mniej pewna i realna niż w przypadku zastosowania czasownika modalnego ‚may’
  2. nie używa się go w pytaniach.

must = obowiązek, konieczność

  1. nie wyraża czynności ale wskazuje, że czynność wyrażona po nim jest konieczna, np.  You must eat to live. Z kolei brak konieczności czy zobowiązania możemy wyrazić w następujący sposób: You son’t have to take these pils.
  2. w przeczeniu ‚must’ zmienia znaczenie na „nie wolno!”, np. You mustn’t drink water from the river. Jeśli chcemy natomiast powiedzieć, że czegoś „nie musimy robić” to użyjemy czasownika ‚need’ jak w zdaniu: You needn’t worry about such things. – i racja! Nie musisz martwić się tymi sprawami.

should = powinność, rada

  1. z jego pomocą wyrazimy przekonanie, że coś jest słuszne, np. The government should lower the taxes. (Rząd powinien obniżyć podatki.)
  2. jeśli w zdaniu widzimy ‚should’ to mamy wysoki stopień prawdopodobieństwa, że coś się wydarzy, np. The plane should be landing in Paris.
  3. wskazanie na czynność, której nie popieramy, np. You should’t drink so much coffee.
  4. ale również Shall I help you? – Czy chcesz abym Ci pomógł?

will

  1. spekulujemy o możliwych do zaistnienia zdarzeń w teraźniejszości i najbliższej przyszłości, np. It’s 10 o’clock. She will be in bed by now.
  2. kiedy chcemy powiedzieć o zwyczaju bądź przewidywanym zachowaniu, np. My son will never attack another child.

would = forma przeszła ‚will’

  1. pomaga nam zwrócić się do kogoś z uprzejmą prośbą w stylu: Would you do me a favour? (Czy wyświadczyłbyś mi przysługę?)
  2. służy do wyrażenia typowych zdarzeń lub zachowań, które miały miejsce w przeszłości, np. Before they got married, he would wait for her every evening. (Tak mu na niej zależało!:-) czy When my grandpa was old, he would sit comfortably in his armchair all day long. (Kiedy dziadziuś był starszy, siadał sobie wygodnie w fotelu i tak mu się schodziło niemal calutki dzień – szczęściarz!)

That’s it for now. I to by było na tyle chociaż to tylko „zajawka” możliwości czasowników modalnych. Nie sposób odnieść się do wszystkiego. Moją intencją było zachęcenie Was do dalszego zgłębiania wiedzy w tym zakresie. Wystarczy jeśli zapamiętacie, że:

  • czasowniki modalne nie są samodzielne, tzn. zawsze potrzebują wsparcia w postaci czasownika podstawowego zdania w formie bezokolicznika, którego nie poprzedza się słówkiem ‚to’;

Jeśli „zanurzysz się” w czasownikach modalnych to dostrzeżesz, że ich siła tkwi w tym, żę przy ich użyciu możemy mówić o umiejętnościach lub ich braku, niskim lub wysokim prawdopodobieństwie, przypuszczeniach, obowiązkach, poradach.

By the way, how would you translate the following sentence:

He wouldn’t help, even if I asked him to do so.

Nie ma nic lepszego niż zadowolony bloger i zaciekawiony odbiorca. Zostaw komentarz jeśli się ze mną zgadzasz. Żeby nie przeteoretyzować zapraszam na grupę po ćwiczenie praktyczne dotyczące oczekiwania na zaproszonych gości i zastanawiania się nad prawdopodobieństwem ich zjawienia się na przyjęciu.

 

 

 

 

 

Reklamy

2 myśli w temacie “O co chodzi z tymi modalnymi?”

    1. Katarzyna, jest mi niezmiernie miło☺️ i dziękuję za słowa uznania. Właśnie dla takich osób jak Ty warto pracować dalej🤓
      Co do zagwostki tłumaczeniowej to już wyjaśniam, że jak wiadomo samo w sobie nie posiada żadnego konkretnego znaczenia i jest różnie tłumaczone w zależności od kontekstu, w którym jest użyte (najczęściej stosowane jest do wyrażania próśb). W przywołanym zdaniu użyto go do wyrażenia odmowy w konkretnej sytuacji w przeszłości. Zatem proponuję przetłumaczyć to zdanie w następujący sposób: On nie pomógł mi, nawet mimo tego, że go o to prosiłam. Przy tłumaczeniu końcówkę -by będziemy mieć wtedy, gdy odnosić się będziemy do wydarzeń w przyszłości, np. Kate would be a perfect singer. (Kasia byłaby świetną piosenkarką.) Gratulacje dla Ciebie za to, że podjełaś wyzwanie i zmierzyłaś się z tym trudnym zdaniem💪🏻

      Polubienie

Skomentuj

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s